ارزیابی دینی فیلم زندگی خصوصی

در واقع پیام اصلی دینی فیلم و آنچه را که کارگردان قصد نمایش آن را داشته­ در این حکمت مشاهده می­کنیم یعنی همان نفی ریا و نفاق و دورویی و ... اما اینکه چقدر فیلم به بیان این نکات ارزشمند پرداخته است بحث دیگری است.
نکته دیگری که در فیلم می­بینیم و در سکانس­هایی صراحتاً عنوان میکند بیان عدم تفکیک اخلاق و احکام است. اینکه ما صرفاً یک سری احکام را گرفتیم و بدون رعایت­های اخلاقی به اجرای این احکام می­پردازیم و این خود موجب بی اخلاقی فرد مجری احکام و زیر پا گذاشتن همین احکام در نهایت می­شویم.
  پیامهای فرعی دینی

- رعایت حد افراط و تفریط در امر به معروف و نهی از منکر( سکانس­های اولیه فیلم که فرهاد اصلانی شخصیت اصلی فیلم برای تذکر به زنان بدحجاب در پیشانی آنان پونز فرو کرد)

- لزوم اهمیت به خانواده و همسر و فرزندان(سکانس­هایی که فرهاد اصلانی با همسرش(لعیا زنگنه) بسیار عاشقانه صحبت می­کند و رفتار محبت آمیز با فرزنش دارد.( حال اینکه او خیانت به همسرش می­کندو فیلم قبح این خیانت را نشان می­دهد بحث دیگری است.

- نفی سوءاستفاده از مسئولیت و رانت­خواری ( سکانسی که فرهاد اصلانی با سعید نیکپور درباره انقلاب و ... صحبت می­کند)

- بیان قبح و عاقبت ریا و زیاده روی که به دنبال هر افراطی حتماً یک تفریطی است( اینکه فرهاد اصلانی در جوانی شخصیتی افراطی بوده است و در زمان حال به ورطه­ی فساد و صیغه کشیده شد است.

- سوءاستفاده از قواعد اسلامی مانند صیغه و توجیه شرعی برای ارضای خواسته­های نفسانی و رانت خواری ها( سکانس صحبت­های فرهاد اصلانی با خانم زندی (هانیه توسلی) در فیلم  وقتی فرهاد اصلانی به خانه­ی خانم زندی می­رود و او را صیغه می­کند و ...)

- سوءاستفاده از موقعیت­های سیاسی و رسانه­ای برای رسیدن به هدف و بیان توجیه انقلابی گری و ولایت مداری(سکانس­هایی که فرهاد اصلانی که مدیر مسئول یک جریان رسانه­ای و روزنامه­ای به نام مردم امروز است به دنبال تیتر زدن­های سیاسی و رانت بازی و .... است.)

- قبح خیانت به همسر و خانواده در عین علاقه به خانواده و دیالوگ­های عاشقانه با همسر اصلی

- بیان مشکلات صیغه مانند بچه دار شد زن و عدم مسئولیت پذیری فرهاد اصلانی نسبت به بچه او که در نهایت به قتل زن توسط فرهاد اصلانی منجر می­گردد.

- توجه به این نکته در سکانس تقابل فرهاد اصلانی با رفیقش که اکنون رئیس پلیس نیروی انتظامی است و در گذشته مخالف افراط گری­های او بوده است : اینکه او به فرهاد اصلانی این می گوید که «بچَه مسلمونای متدیَن باید بیشتر مراقب خود باشند».- اینکه دوره عوض شده ایا من و تو هم باید عوضی باشیم!!؟

   2.  موضوعات و مولفه های دینی مورد تاکید

از حیث مطرح شدن مباحث عقیدتی در فیلم ما به نوعی شاهد بیان شدن مباحث زیاد دینی و عقیدتی در فیلم مانند نتیجه افراط و تفریط و ...در امور دینی و .. هستیم و به نوعی در مسلسل وار مباحث متعدد دینی به مخاطب شلیک می شود اما به طور صریح صحبتی از مباحث توحیدی و عقیدتی نمی کند. البته در سکانسی که فرهاد اصلانی در خانه­ی خانم زندی(هانیه توسلی) به عنوان نماد قشر مذهبی در مورد مذهب و تعصب بحث می­کند خانم زندی به او می­گوید که «به نظر من مذهب و ازدواج آدم را محدود می­کند».

از حیث احکام و اخلاق بیان­های متعدَدی از لزوم همراهی اخلاق و احکام با یکدیگر و بیان غلط بودن تفکیک میان جزئیات این ها را می­توان دید. به نوعی علت اصلی انحراف کاراکتر فرهاد اصلانی در فیلم را این نکته می­بینیم که به احکام نگاهی تک بعدی و ظاهری داشه است و همین نگاه موجبات انحراف او را پدید آورده است. احکامی که در فیلم به صراحت ازآنان تحت عنوان حکم شرعی نام برده می­شوند مانند امر به معروف و نهی از منکر و صیغه و ارتباط زن و مرد نامحرم با یکدیگر است .

 از حیث اخلاق در واقع پیام اصلی فیلم لزوم پایبندی به اصولی اخلاقی و انسانی در زندگی دینی و شرعی است. سکانس­هایی که در سؤالات پیش گفته شد(صحبت فرهاد اصلانی با سعید نیکپور به عنوان یک جانباز و شخصی که منتقد وضع موجود است و سکانس صحبت فرهاد اصلانی با رفیق سابقش که اکنون فرمانده نیروی انتظامی است) .

 

3. تهدیدها ی دینی

- شکسته شدن قبح رابطه با نامحرم توسط اقشار مذهبی

- شکسته شدن قبح  مسائل جنسی و بیان صریح روابط جنسی فرهاد اصلانی با خانم زندی به عنوان زن صیغه­ ای

- توهین و تحقیر شخصیت زن( سکانس­هایی که خانم زندی با اینه زنی مدرن و از خارج آمده است التماس گونه به مرد می­گوید که بیا به خانه من)

- سکانس­هایی که همسر اصلی فرهاد اصلانی( لعیا زنگنه) با اینکه برای مثال در مراسم رسمی چادری است در مثلاً پلان شهربازی یا .. بی چادر و با یک روسری قرمز رنگ است.( اینجا بحث مشکلات خانواده های مسئولین سابق و فعلی جمهوری اسلامی را بیان می کند)

- عقده­ای و به عبارتی چشم ناپاک بودن عده ای در میان قشر مسئولین نظام و رسانه ها که برای رسیدن به قدرت و شهرت و هوس های نفسانی خود دست به هر کار و توجیهی می زنند.

- سوءاستفاده از آیات قرآن (سکانس اولیه فیلم که به دلیل امر به معرو ف و نه از منکر آیه اشدَاء علی الکفار و .. را می­گوید و در صحنه اولیه فیلم که حکمت 150 نهج البلاغه شریف را آورده است و ... در همه اینها ما به نوعی سوءاستفاده از اینها برای بیان پیام فیلم را داریم زیرا فیلم سرشار از صحنه های جنسی، بسیار زننده و عاشقانه و .... است که هیچ تناسبی با این پیام ها و شعار های انقلابی در فیلم ندارد. به نوعی فیلم به دنبال راه فراری برای بیان حرکات و سکنات زشت و عاشقانه و روابط زناشویی کاراکتر فرهاد اصلانی است که با لفافه ای از دین و انقلاب و نظام پوشانده شده است.

- سوءاستفاده از شعارهای انقلابی و مذهبی برای بیان نفاق مسئولین نظام

- سست نشان دادن روابط خانوادگی

- به راحتی دروغ گفتن بازیگر اصلی فیلم (فرهاد اصلانی) در عین تقیدات ظاهری به احکام و شکسسته شدن قبح دروغ و ...

- نمایش یک مقام سابق مسئول سابق در جمهوری اسلامی به عنوان فردی هوس باز ، دروغ گو ، قاتل و بیرحم که برای دست یابی به اهداف وخواسته هایش هر کاری را انجام می دهد.

واکنش اقشار متدین

به دلیل اینکه فیلم مملو از شعار زدگی دینی و پیام­های صریح جنسی است پیش بینی می­گردد نه تنها توسط اقشار مذهبی و متدین مورد استقبال قرار نگیرد بلکه با اعتراض جدی انان نیز مواجه شود.

- سکانس های حاوی دیالوگ های کاراکتر فرهاد اصلانی هم به همسر اصلی اش مبنی بر دیالوگ ها و نگاه های جنسی ( صحنه روی تخت نشستن فرهاد اصلانی در اتاق خواب و آرایش لعیا زنگنه) و از آن بدتر  سکانس های حاوی مطالب و دیالوگ های جنسی به همسر صیغه ای اش( خاموش کردن چراغ اتاق خواب و ...)

- سکانس های حاوی آرایش غلیظ و زننده هانیه توسلی

- سکانس های حاوی صحبت فرهاد اصلانی درباره صیغه و حکام و ....

- به طور کلی این فیلم یک ناسزای کادو پیچ در لفاف احکام و قرآن و شعار های کلیشه ای سیاسی است برای بیان و نمایش صحنه هایی بسیار زشت و ضد دیتی

از قضا فیلم خود را نقض کرده است. . با شکستن قبح نمایش یک سری مسائل بسیار خصوصی مانند صحنه اتاق خواب و صحبت های بسیار زننده جنسی و نگاه­های شهوت آمیز قبح مسائل اخلاقی را در نزد مخاطب می­ریزد و موجب وهن مسئولین حمهوری اسلامی نیز می­گردد و نمی­توان با دادن یک سری شعار در جای جای فیلم که بسیار نچسب است و مخاطب را دلزده میکند به نمایش هر تصویری و هر دیالوگی پرداخت.

اینکه در فیلم نمایش داده شود که فردی مذهبی که سابقاً در جمهوری اسلامی مسئول نیز بوده در غیاب همسر و فرزند خردسالش که به سفر رفته اند با زنی دیگر ارتباط برقرار کند و ما جزئیات این ارتباط را نیز باید شاهد باشیم( از زمانی که خانم زندی با این فرد رستوران می­رود تا زمانی که بدون هیچتوجیه شرعی و دینی کاراکتر فرهاد اصلانی برای صرف چای به خانه مجردی زنی میرود تا زمانی که در همین پلان خانه مجردی بحث صیغه را مطرح میکند و او نیز بدون هیچ تأملی می­پذیرد و نمایش خاموش شدن چراغ ... بسیار صحنه های زننده و ضد دینی و اخلاقی است . در واقع کارگردان با نمایش این گونه صحنه ها که غیر ضروری و غیر لازم است حرف خود را در فیلم که لزوم پایبندی به اخلاق در عین متشرع بودن است را رد می­کند و اخلاقیات و عرف جامعه را زیر پا می­گذارد.

سید محمد علی شکیب